
فهرست مطالب
بهترین جراح ارتوپد لزوماً مشهورترین پزشک نیست؛ پزشکی است که در همان ناحیهای که مشکل دارید (مثلاً لگن، زانو، شانه یا ستون فقرات) فوق تخصص یا فلوشیپ و تجربه کافی دارد، پیش از جراحی درمانهای غیرجراحی را بررسی میکند و گزینهها، مزایا و عوارض احتمالی را شفاف توضیح میدهد. در ادامه معیارهای انتخاب جراح ارتوپد و وظایف او را مرور میکنیم.
اصطلاح ارتوپدی برای نخستین بار در قرن هجدهم میلادی توسط پزشک فرانسوی متخصص اطفال به نام نیکولاس آندری به کار برده شد. واژه «ارتوپدی» از دو واژه یونانی ارتوس (orthos) به معنای راست و مستقیم و پدی (paideion) یا پدیوس به معنای پرورش کودک تشکیل شده است.
اما شاید برای شما نیز این سوال پیش بیاید که امروزه علم ارتوپدی چیست، دکتر و جراح ارتوپد چه وظایفی دارد و به درمان چه بیماریهایی میپردازد، بهترین جراح ارتوپد کیست و بهترین ارتوپد چه ویژگیهایی دارد؟ در ادامه این مطلب با ما همراه باشید.
بهترین جراح ارتوپد چه ویژگیهایی دارد؟
ارتوپدی رشته بسیار گستردهای است و هیچ پزشکی در همه زیرشاخههای آن به یک اندازه باتجربه نیست. به همین دلیل «بهترین جراح ارتوپد» برای هر بیمار، پزشکی است که با مشکل خاص او بیشترین تناسب را دارد. این هشت معیار به انتخاب درست کمک میکنند:
- فوق تخصص یا فلوشیپ مرتبط: برای مثال برای تعویض مفصل لگن یا زانو، جراحی که دوره فوق تخصصی جراحی مفاصل را گذرانده، گزینه مناسبتری است.
- تجربه در همان نوع جراحی: بپرسید پزشک این عمل را بهطور منظم انجام میدهد یا خیر و چه روشهایی را به کار میبرد.
- اولویت دادن به درمان غیرجراحی: جراح خوب در صورت امکان ابتدا دارو، فیزیوتراپی یا تزریق را بررسی میکند و جراحی را فقط در صورت نیاز پیشنهاد میدهد.
- معاینه دقیق و درخواست منطقی تصویربرداری: تشخیص در ارتوپدی بر پایه معاینه حضوری است و تصاویر در کنار آن تفسیر میشوند.
- توضیح شفاف: مزایا، عوارض احتمالی، دوره نقاهت و هزینهها باید پیش از عمل به زبان ساده توضیح داده شوند.
- آشنایی با روشهای بهروز: مانند روشهای کمتهاجمی یا جراحیهای ریویژن، البته فقط زمانی که برای بیمار مناسب باشند.
- بیمارستان و تیم مجهز: کیفیت اتاق عمل، تیم بیهوشی و پرستاری در نتیجه جراحی نقش مهمی دارد.
- پیگیری بعد از عمل: در دسترس بودن پزشک و تیم او در دوران نقاهت، بهویژه در هفتههای اول، اهمیت زیادی دارد.
همچنین میتوانید پروانه پزشک را در سامانه سازمان نظام پزشکی بررسی کنید و از سوابق علمی و حوزه فعالیت او مطلع شوید؛ برای نمونه، سوابق و حوزه تخصصی دکتر برزنونی در صفحه درباره دکتر برزنونی آمده است.
علم ارتوپدی چیست؟
ارتوپدی شاخهای از علم پزشکی است که علاوه بر جراحی سیستم اسکلتیـعضلانی بدن، به تشخیص، درمان، توانبخشی و پیشگیری از آسیبها و بیماریهای مربوط به این سیستم میپردازد. منظور از سیستم اسکلتیـعضلانی بدن انسان، عضلات، استخوانها، رباطها، تاندونها و اعصاب است که سبب حرکت و فعالیت فرد میشوند.
در حال حاضر، این رشته کاربردهای بسیار مؤثری برای همه سنین دارد؛ از نوزادان دارای ناهنجاریهای مادرزادی ارتوپدی تا ورزشکاران جوان آسیبدیده و افراد مسنتر. علاوه بر آن، پزشک و جراح ارتوپد به درمان انواع شکستگیهای سیستم اسکلتی نیز میپردازد.
جراح ارتوپد کیست و چه وظایفی دارد؟
جراح ارتوپد پزشکی است که در زمینه تشخیص و درمان بیماریها و آسیبهای سیستم اسکلتیـعضلانی آموزش دیده است. هدف دکتر متخصص ارتوپد حفظ و بهبود عملکرد این سیستم و درمان تغییرات دژنراتیو (فرسایشی) است. مشکلاتی که باعث اختلال در این سیستم میشوند، میتوانند بر استخوانها، غضروفها یا مفصلها تأثیر بگذارند و جراح ارتوپد با این مشکلات مقابله میکند.
وظایف پزشک و جراح ارتوپد
- تشخیص بیماری توسط دکتر متخصص ارتوپد
- درمان با جراحی یا بدون جراحی به روش دارودرمانی، تمرین یا سایر برنامههای درمانی
- پیشگیری برای جلوگیری از آسیبهای احتمالی یا تأخیر در روند پیشرفت بیماری
- تمرینات توانبخشی یا روش درمان فیزیکی که متخصص ارتوپد برای بهبود عملکرد، قدرت و حرکت سیستم اسکلتیـعضلانی ارائه میکند
- مدیریت درد با کاهش یا از بین بردن درد ناشی از آسیبها
- بهبود دامنه حرکات بدن با فیزیوتراپی و سایر روشهای درمانی
میتوان گفت پزشک و جراح ارتوپد در تمام جنبههای درمانی سیستم اسکلتیـعضلانی دست دارد. این تخصص بسیار وسیع و متنوع است. در واقع ارتوپدی نقطه تلاقی علم، هنر و تجربه است و هرچه جراح ارتوپد دانش و تجربه بیشتری در زمینههای مختلف این رشته داشته باشد، موفقتر عمل خواهد کرد.
زیرشاخههای اصلی رشته ارتوپدی
به علت گسترش دانش در همه رشتههای علوم پزشکی، هر یک از این رشتهها به زیرشاخههایی تقسیم میشوند و متخصص ارتوپد با گذراندن دوره در هر حیطه میتواند فوق تخصص یا فلوشیپ آن زمینه شود. زیرشاخههای اصلی رشته ارتوپدی عبارتند از:
- جراحی لگن
- جراحی مفصل ران
- جراحی شانه و آرنج
- جراحی زانو
- جراحی آسیبهای ورزشی
- جراحی دست
- جراحی ستون مهره
- جراحی پا
- جراحی ارتوپدی کودکان
- جراحی تومورهای سیستم حرکتی
- جراحی تروما و آسیبهای اسکلتی
لازم به ذکر است که هر یک از این زیرشاخهها نیز بهسرعت در حال تخصصیتر شدن هستند. فوق تخصص ارتوپد با کسب تجربه و دانش در هر یک از این زیرشاخهها میتواند مشغول به فعالیت شود.
فلوشیپ ارتوپدی چیست؟
پزشک و جراح ارتوپد میتواند به درمان بیماریهای سیستم اسکلتیـعضلانی بپردازد، با این حال همانند سایر رشتههای پزشکی میتواند فلوشیپ یا فوق تخصص ناحیه خاصی از بدن را داشته باشد و با درمان تخصصی آن ناحیه، به عنوان فوق تخصص ارتوپد شناخته شود. برای مثال، فلوشیپ لگن بیشتر به درمان و جراحی بیماریهای مربوط به لگن میپردازد. فلوشیپ مهارت علمی و تجربی فوق تخصص ارتوپد را در یک زمینه خاص پرورش میدهد.
برای نمونه، جراحیهایی مانند تعویض مفصل لگن و زانو معمولاً توسط جراح مفاصل انجام میشوند.

پزشک و جراح ارتوپد به درمان چه بیماریهایی میپردازد؟
بیماریهای ارتوپدی انواع مختلفی دارند. بعضی از این بیماریها استخوانها را درگیر میکنند و بعضی برای مفاصل، تاندونها، اعصاب یا ماهیچهها مشکل ایجاد میکنند. دکتر متخصص ارتوپد پس از تشخیص بیماری به درمان آنها میپردازد. چند مورد از شایعترین این بیماریها به شرح زیر است:
- رگبهرگ شدن مفاصل
- کشیدگی عضلات
- شکستگی استخوان
- دررفتگی
- بیماریهای ستون فقرات
- تغییر شکل ستون فقرات
- بیماری عفونی استخوان و مفاصل
- استئومیلیت
- سرطان استخوان
- بیماری مادرزادی استخوان و مفاصل
- آرتریت: این بیماری انواع مختلفی دارد که رایجترین آنها آرتروز، روماتیسم مفصلی، نقرس، لوپوس، اسکلرودرمی، اسپوندیلیت آنکیلوزان، آرتریت روماتوئید نوجوانان و… هستند.
- کمردرد و زانودرد
- دیسک کمر و گردن
- آسیب به تاندونها
- پوکی استخوان
- نرمی استخوان
- پای چنبری
- آسیبهای ورزشی
- درد لگن، دست، پا، شانه و مچ دست
- سندروم تونل کارپال
- تعویض مفصل زانو و لگن
- خار پاشنه
- گوژپشتی
- سندروم مارفان
- بیماری اولیر
- بورسیت
پزشک و جراح ارتوپد از چه روشهایی برای تشخیص و درمان استفاده میکند؟
روشهای تشخیص
جراح ارتوپد پس از معاینه جسمانی و بررسی حال عمومی بیمار، به بررسی تصاویر تهیهشده از نقاط مشکلدار بدن بیمار میپردازد. در صورت نیاز نیز امآرآی، سیتیاسکن، اسکن استخوان، سونوگرافی و آزمایش خون درخواست میشود و جراح ارتوپد برای تشخیص بیماری از آنها استفاده میکند.
بهترین جراح ارتوپد برای درمان بیماران معمولاً ابتدا از روشهای بدون جراحی استفاده میکند و اگر این روشها کافی نبود، به سراغ روشهای جراحی میرود.
روشهای بدون جراحی
جراحی تنها روش درمان بیماران ارتوپدی نیست و بسیاری از بیماریهای ارتوپدی با روشهای غیرجراحی درمان میشوند. روشهای بدون جراحی شامل موارد زیر هستند:
- آموزشهای لازم به بیماران جهت جلوگیری از پیدایش بیماری و بهبود آن
- دارودرمانی
- فیزیوتراپی و توانبخشی
- تمرینات ورزشی در منزل
- تزریقات موضعی
- گچگیری
- ارتز و کفش طبی
- دستکاری مفاصل
- رادیوتراپی
- طب سوزنی
- شوکدرمانی
- مگنتتراپی
- اوزونتراپی
- پزشکی بازساختی (Regenerative Medicine)
همه این روشها برای همه بیماران مناسب نیستند و برخی از آنها، مانند مگنتتراپی یا اوزونتراپی، فقط در موارد خاص و با نظر پزشک به کار میروند. برای نمونه، گزینههای غیرجراحی درد لگن در صفحه درمان غیرجراحی لگن توضیح داده شده است.
روشهای جراحی
در صورتی که بیمار با روشهای بدون جراحی بهبود پیدا نکند، با معاینه و تشخیص پزشک و جراح یا فوق تخصص ارتوپد، بیمار تحت درمان به روش جراحی قرار میگیرد. برخی از آسیبهای رایج که معمولاً به جراحیهای ارتوپدی نیاز دارند عبارتند از:
- جراحات پا: متاتارسالژی، والگوس شست پا (هالوکس والگوس)، صافی کف پا
- آسیبهای دست: به عنوان مثال سندروم تونل کارپال، استئوآرتریت انگشت شست، گرفتگی عضلات دست
- آسیبهای زانو: مانند پارگی منیسک، آسیب لیگامان یا استئوآرتریت
- آسیبهای شانه
- آسیبهای مفصل ران: به عنوان مثال استئوآرتریت مفصل ران
- انواع آسیبهای تروماتیک
- پای چنبری
انواع عملهای جراحی ارتوپدی
انواع مختلفی از عملهای جراحی توسط جراح یا فوق تخصص ارتوپد متناسب با شرایط فرد انجام میشود که رایجترین آنها به شرح زیر است:
- جراحی ترمیم شکستگی: جا انداختن شکستگیها بهصورت بسته یا باز و فیکس کردن آن به کمک پلاک، پیچ، میله و سیم
- تعویض کامل مفصل: تعویض مفصل (TJR) یا آرتروپلاستی (Arthroplasty) عمل جراحی است که در آن جراح ارتوپد مفصل آسیبدیده را با پروتز جایگزین میکند.
- جراحی پیوند استخوان: در این جراحی، جراح ارتوپد از استخوان نقاط دیگر بدن یا استخوان بانک برای ترمیم و تقویت استخوانهای بیمار یا آسیبدیده استفاده میکند.
- جراحی آرتروسکوپی: در این نوع جراحی، جراح از طریق سوراخهای ریزی که روی پوست اطراف مفصل ایجاد میکند، دوربین و ابزارهای ظریف را وارد مفصل کرده و درون مفصل را مشاهده میکند. از این روش هم برای تشخیص و هم برای درمان بیماریهای مفصلی استفاده میشود.
- جراحی استئوتومی استخوانها: جراح ارتوپد با این نوع از اعمال جراحی میتواند تغییر شکل استخوانها را اصلاح کند و ظاهر و کارکرد آنها را بهبود دهد.
- فیوژن ستون فقرات: در این عمل جراحی، متخصص ارتوپد مهرههای مجاور ستون فقرات را به یکدیگر جوش میدهد. جراح ستون فقرات ممکن است برای مشکلات کمر و گردن، از جمله آسیب به مهرهها یا دیسکهای بین مهرهای و اسکولیوز، فیوژن ستون فقرات را انجام دهد.
جمعبندی
اگر دچار هرگونه مشکل در سیستم اسکلتیـعضلانی بدن خود مانند شکستگی استخوان، کمردرد، گردندرد یا ورم و درد شدید مفاصل هستید، به پزشک و جراح ارتوپد مراجعه کنید. جراح یا فوق تخصص ارتوپد متناسب با شرایط جسمانی شما درمان به روش جراحی یا غیرجراحی را پیشنهاد میدهد.
توجه داشته باشید که هرچه تجربه جراح ارتوپد در زمینه مشکل شما بیشتر باشد، احتمال درمان موفقتر بیشتر است. پس اگر به دنبال بهترین جراح ارتوپد هستید، هنگام مراجعه به نوع تخصص و فوق تخصص او دقت ویژهای داشته باشید. بهترین ارتوپد کسی است که بتواند با تلفیق علم، هنر و تجربه به درمان بیمار بپردازد.
سوالات متداول
بهترین جراح ارتوپد را چگونه انتخاب کنیم؟
ابتدا مشخص کنید مشکل شما مربوط به کدام ناحیه است و سپس پزشکی را انتخاب کنید که در همان زمینه فوق تخصص یا فلوشیپ و تجربه کافی دارد، درمانهای غیرجراحی را بررسی میکند و گزینهها را شفاف توضیح میدهد.
فرق متخصص ارتوپد و فوق تخصص ارتوپد چیست؟
متخصص ارتوپد دوره تخصصی ارتوپدی را گذرانده و بیماریهای عمومی این حوزه را درمان میکند. فوق تخصص یا فلوشیپ ارتوپد پس از آن، یک دوره تکمیلی در ناحیهای خاص مانند لگن و زانو، شانه یا ستون فقرات گذرانده است.
برای درد زانو یا لگن به کدام پزشک مراجعه کنیم؟
برای درد مزمن، آرتروز یا نیاز به تعویض مفصل زانو و لگن، مراجعه به جراح مفاصل گزینه مناسبی است. در بسیاری از موارد درمان با روشهای غیرجراحی آغاز میشود.
آیا هر مشکل ارتوپدی نیاز به جراحی دارد؟
خیر. بسیاری از مشکلات ارتوپدی با دارو، فیزیوتراپی، اصلاح فعالیت یا تزریق کنترل میشوند و جراحی معمولاً زمانی پیشنهاد میشود که این روشها کافی نباشند. تصمیم نهایی پس از معاینه حضوری گرفته میشود.
قبل از مراجعه به جراح ارتوپد چه مدارکی همراه داشته باشیم؟
تصاویر و گزارشهای رادیولوژی و امآرآی، آزمایشها، فهرست داروها و سوابق جراحیهای قبلی را همراه داشته باشید. برای آشنایی بیشتر، مقاله نحوه ارتباط و سوال پرسیدن از پزشک ارتوپد را بخوانید.
اگر برای درد یا آسیب مفصل لگن و زانو به دنبال مشاوره تخصصی هستید، میتوانید از طریق صفحه تماس و رزرو نوبت برای معاینه حضوری با دکتر امیر برزنونی، فوق تخصص جراحی لگن و مفصل ران، وقت بگیرید.

با عرض سلام و خسته نباشيد
من به خاطر مشکل درد زانو و قفل کردن زانو به دکتر برزنونی مراجعه کردم و با تجویز درست و دقیق دارو توی یک دوره مصرف درد و مشکل کاملا بر طرف شد
خوشحالیم که مشکلتون رفع شده👨🏻⚕️🌹
دکتر برزنونی با همه بیمار هاشون به شدت گرم و صمیمی برخورد میکنن ، مادر بزرگ من درد شدیدی توی کمر و زانو هاش داشت اما از دکتر رفتن خوشش نمیومد و هر کاری میکردیم دکتر نمیرفت یه جلسه رفتیم پیش دکتر برزنونی و رفتار خوب و تجویز درست ایشون که سریعا باعث کاهش درد مادر بزرگم شد باعث شد روند درمانش رو پیگیری کنه!
خداروشکر که دردشون بهتر شده و پیگیر روند درمان هستن حتما تا آخرین مرحله درمان رو پیگیری کنید🌹
ممنون بابت توضیحات کامل و جامعتون
ممنون از توجه شما🌹🙏
باسلام خدمات آقای دکتر
من الان ۳ ماهی میشه پاشنه پای چپم وقتی استراحت میکنم مثلا میشینم روی زمین یا صندلی و وقتی میخوابم صبح بلند میشم خیلی درد میکنه طوری که نمیتونم پاشنه پامو روی زمین بذارم بعد کمی راه میرم کاملا خوبه و هیچ مشکلی ندارم
سلام تشخیص خار پاشنه ست
درمانش با استراحت و کاهش وزن و در صورت نیاز تزریق و فیزوتراپی مخصوص هست
خیلی خوب ولی متاسفانه با انتظار زیاد قبل از ویزیت
باسلام من جراحی برای انحراف زانو برای هر دو پا انجام دادم ، پای چپم مقداری از انحراف مانده آیا باید این را با دکتر ذکر کنم و راهکاری برای من پیشنهاد میکنید
سلام بله حتما مساله رو با جراح خودتون مطرح کنید
گاهیجراح حسب شرایط شما ممکنه اصلاح رو کمتر انجام داده باشه
آقای دکتر راه کاری برای من پیشنهاد می کنید که با دکتر خودم درباره جراحی که کردن صحبت کنم ممنون از راهنمایی شما🙏
مستقیم به پزشکتون مساله رو اعلام کنید