فهرست مطالب
مهم‌ترین مراقبت‌های بعد از جراحی‌های ارتوپدی در روزهای اول پس از ترخیص عبارت‌اند از: مصرف منظم و سر ساعت داروها (به‌ویژه آمپول ضد لخته، مسکن و آنتی‌بیوتیک)، کمپرس غیرمستقیم یخ تا حدود ۹۶ ساعت، خشک نگه داشتن پانسمان، استفاده از واکر یا عصا تا زمان اجازه پزشک، پیشگیری از زمین خوردن، تغذیه پرپروتئین و مراجعه برای اولین ویزیت حدود یک هفته پس از ترخیص. این راهنما دستورات و مراقبت‌هایی است که در مطب دکتر امیر برزنونی، فوق تخصص جراحی لگن و مفصل ران، هنگام ترخیص به بیماران توضیح داده می‌شود و جزئیات آن بسته به نوع جراحی متفاوت است.
با آرزوی سلامتی و بهبودی کامل برای بیمار شما، دستورات و مراقبت‌های زیر که توسط دکتر برزنونی، فوق تخصص جراحی لگن و مفصل ران، یا دستیاران ایشان در زمان ترخیص برای شما توضیح داده شده‌اند، باید در روزهای اول پس از جراحی و ترخیص رعایت شوند. اگر دستور اختصاصی پزشک شما با این راهنمای کلی تفاوت داشت، همیشه دستور اختصاصی پزشک ملاک است.
خلاصه مراقبت‌های مشترک پس از جراحی‌های ارتوپدی
| موضوع | توصیه کلی |
|---|---|
| یخ | کمپرس غیرمستقیم یخ تا حدود ۹۶ ساعت پس از جراحی، به‌صورت مداوم یا متناوب |
| داروها | مصرف داروهای تجویزشده دقیقاً به همان تعداد و سر ساعت |
| پانسمان | تا روز مراجعه به مطب نیازی به تعویض نیست؛ فقط باید خشک بماند |
| استحمام | در صورتی که آب به پانسمان و زخم نرسد، مانعی ندارد |
| راه رفتن | استفاده از واکر، عصا یا وسایل کمکی تا زمان اجازه پزشک |
| اولین ویزیت | حدود یک هفته پس از ترخیص، در زمان اعلام‌شده |
مراقبت‌های بعد از تعویض مفصل زانو
- استفاده از کمپرس غیرمستقیم یخ تا ۹۶ ساعت پس از عمل جراحی در منزل، به‌طور مداوم یا متناوب، به کاهش درد و تورم بعد از عمل کمک می‌کند.
- داروهای آموزش داده‌شده (به‌ویژه آمپول برای پیشگیری از لخته شدن خون)، مسکن‌ها و داروهای آنتی‌بیوتیک (چرک‌خشک‌کن) باید به همان تعداد تجویزشده و سر ساعت به‌صورت منظم مصرف شوند.
- تا روز مراجعه به مطب نیازی به تعویض پانسمان نیست. فقط مراقبت از پانسمان برای جلوگیری از رسیدن آب و رطوبت به زخم جراحی کافی است.
- بیمار در زمان‌هایی که روی تخت دراز کشیده است می‌تواند زانوبند خود را باز کند و در هر وضعیتی که دوست دارد، اعم از طاقباز یا به پهلو، بخوابد و در این مورد محدودیتی وجود ندارد.
- بستن زانوبند هنگام راه رفتن، تا زمانی که پزشک اجازه باز کردن آن را نداده است، الزامی است.
- تا زمانی که پزشک اجازه نداده است (معمولاً ۶ هفته بعد از عمل جراحی)، بیمار باید از واکر، عصا یا سایر وسایل کمکی برای راه رفتن استفاده کند.
- مهم‌ترین مراقبت بعد از تعویض مفصل زانو، پیشگیری از زمین خوردن و افتادن بیمار است.
- استحمام در صورتی که آب یا رطوبت به پانسمان و زخم نرسد، ایرادی ندارد. برای این کار می‌توانید در روزهای اول از پوشش‌های پلاستیکی و پس از ویزیت هفته اول از پانسمان‌های ضدآب استفاده کنید.
- مصرف غذاهای پرپروتئین (مانند آبگوشت، عصاره گوشت و سوپ) و مرکبات حاوی ویتامین C به تسریع بهبودی و ریکاوری بعد از عمل کمک می‌کند. توجه داشته باشید که مصرف غذاهایی مانند کله‌پاچه به دلیل چربی بالا و پروتئین نسبی کمتر به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.
- در صورت ابتلا به دیابت، کنترل دقیق قند خون زیر نظر پزشک متخصص مربوطه در نتیجه نهایی تعویض مفصل شما مؤثر است و اکیداً توصیه می‌شود.
- داروهای مربوط به فشار خون یا بیماری‌های قلبی باید با نظر پزشک متخصص خودتان حتماً ادامه پیدا کنند.
- یک هفته پس از ترخیص و در زمان اعلام‌شده، برای اولین ویزیت پس از عمل حتماً به مطب دکتر برزنونی مراجعه کنید.
- توجه داشته باشید که اختلال خواب و اشتها پس از تعویض مفصل زانو طبیعی است و به مرور زمان برطرف می‌شود.
برای آشنایی بیشتر با این جراحی و روند بهبود آن، مقاله تعویض مفصل زانو و آرتروپلاستی زانو را بخوانید.
مراقبت‌های بعد از تعویض مفصل لگن
- استفاده از کمپرس غیرمستقیم یخ تا ۹۶ ساعت پس از عمل جراحی در منزل، به‌طور مداوم یا متناوب، به کاهش درد و تورم بعد از عمل کمک می‌کند.
- داروهای آموزش داده‌شده (به‌ویژه آمپول برای پیشگیری از لخته شدن خون)، مسکن‌ها و داروهای آنتی‌بیوتیک (چرک‌خشک‌کن) باید به همان تعداد تجویزشده و سر ساعت به‌صورت منظم مصرف شوند.
- تا روز مراجعه به مطب نیازی به تعویض پانسمان نیست. فقط مراقبت از پانسمان برای جلوگیری از رسیدن آب و رطوبت به زخم جراحی کافی است.
- بیمار باید روی تخت به‌صورت طاقباز بخوابد و یک بالش بین دو پا قرار دهد تا پاها از هم باز بمانند (به شکل عدد ۸ فارسی).
- تا زمانی که پزشک اجازه نداده است (معمولاً ۶ هفته بعد از عمل جراحی)، بیمار باید از واکر، عصا یا سایر وسایل کمکی برای راه رفتن استفاده کند.
- مهم‌ترین مراقبت بعد از تعویض مفصل لگن، پیشگیری از زمین خوردن و افتادن بیمار است.
- استحمام در صورتی که آب یا رطوبت به پانسمان و زخم نرسد، ایرادی ندارد. برای این کار می‌توانید در روزهای اول از پوشش‌های پلاستیکی و پس از ویزیت هفته اول از پانسمان‌های ضدآب استفاده کنید.
- مصرف غذاهای پرپروتئین (مانند آبگوشت، عصاره گوشت و سوپ) و مرکبات حاوی ویتامین C به تسریع بهبودی و ریکاوری بعد از عمل کمک می‌کند. مصرف غذاهایی مانند کله‌پاچه به دلیل چربی بالا و پروتئین نسبی کمتر به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.
- در صورت ابتلا به دیابت، کنترل دقیق قند خون زیر نظر پزشک متخصص مربوطه در نتیجه نهایی تعویض مفصل شما مؤثر است و اکیداً توصیه می‌شود.
- داروهای مربوط به فشار خون یا بیماری‌های قلبی باید با نظر پزشک متخصص خودتان حتماً ادامه پیدا کنند.
- یک هفته پس از ترخیص و در زمان اعلام‌شده، برای اولین ویزیت پس از عمل حتماً به مطب دکتر برزنونی مراجعه کنید.
- توجه داشته باشید که اختلال خواب و اشتها پس از تعویض مفصل لگن طبیعی است و به مرور زمان برطرف می‌شود.
نکات تکمیلی درباره پیشگیری از دررفتگی و سایر عوارض را در مقاله مراقبت‌های بعد از تعویض مفصل لگن برای پیشگیری از عوارض بخوانید.
مراقبت‌های پس از آرتروسکوپی، جراحی رباط صلیبی و جراحی زانوی پرانتزی و ضربدری
دستورات زیر برای بیمارانی است که تحت آرتروسکوپی زانو، جراحی پارگی رباط صلیبی یا جراحی زانوی پرانتزی و ضربدری قرار گرفته‌اند:
- استفاده از کمپرس غیرمستقیم یخ تا ۹۶ ساعت پس از عمل جراحی در منزل، به‌طور مداوم یا متناوب، به کاهش درد و تورم بعد از عمل کمک می‌کند.
- داروهای آموزش داده‌شده، مسکن‌ها و داروهای آنتی‌بیوتیک (چرک‌خشک‌کن) باید به همان تعداد تجویزشده و سر ساعت به‌صورت منظم مصرف شوند.
- تا روز مراجعه به مطب نیازی به تعویض پانسمان نیست. فقط مراقبت از پانسمان برای جلوگیری از رسیدن آب و رطوبت به زخم جراحی کافی است.
- بیمار در زمان‌هایی که روی تخت دراز کشیده است می‌تواند زانوبند خود را باز کند و در هر وضعیتی که دوست دارد، اعم از طاقباز یا به پهلو، بخوابد و در این مورد محدودیتی وجود ندارد.
- بستن زانوبند هنگام راه رفتن، تا زمانی که پزشک اجازه باز کردن آن را نداده است، الزامی است.
- تمرین‌ها و ورزش‌هایی که در روز ترخیص توسط دکتر برزنونی یا دستیاران ایشان آموزش داده شده است، باید به‌صورت دقیق، مکرر و منظم انجام شوند.
- اضافه کردن هرگونه فعالیت ورزشی، فیزیوتراپی و بدنسازی فقط باید با اجازه دکتر برزنونی انجام شود و بدون نظر ایشان نباید هیچ فعالیت ورزشی یا بدنسازی را شروع کرد.
- تا زمانی که پزشک اجازه نداده است (معمولاً ۶ هفته بعد از عمل جراحی)، بیمار باید از واکر، عصا یا سایر وسایل کمکی برای راه رفتن استفاده کند.
- مهم‌ترین مراقبت بعد از جراحی، پیشگیری از زمین خوردن و افتادن بیمار است و تمرین‌هایی که پزشک داده است باید به دفعات و به‌طور دقیق انجام شوند.
- استحمام در صورتی که آب یا رطوبت به پانسمان و زخم نرسد، ایرادی ندارد. برای این کار می‌توانید در روزهای اول از پوشش‌های پلاستیکی و پس از ویزیت هفته اول از پانسمان‌های ضدآب استفاده کنید.
- مصرف غذاهای پرپروتئین (مانند آبگوشت، عصاره گوشت و سوپ) و مرکبات حاوی ویتامین C به تسریع بهبودی کمک می‌کند. مصرف غذاهایی مانند کله‌پاچه به دلیل چربی بالا و پروتئین نسبی کمتر به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.
- در صورت ابتلا به دیابت، کنترل دقیق قند خون زیر نظر پزشک متخصص مربوطه در نتیجه نهایی جراحی شما مؤثر است و اکیداً توصیه می‌شود.
- داروهای مربوط به فشار خون یا بیماری‌های قلبی باید با نظر پزشک متخصص خودتان حتماً ادامه پیدا کنند.
- یک هفته پس از ترخیص و در زمان اعلام‌شده، برای اولین ویزیت پس از عمل حتماً به مطب دکتر برزنونی مراجعه کنید.
مراقبت‌های کلی پس از سایر جراحی‌های ارتوپدی
- استفاده از کمپرس غیرمستقیم یخ تا ۹۶ ساعت پس از عمل جراحی در منزل، به‌طور مداوم یا متناوب، به کاهش درد و تورم بعد از عمل کمک می‌کند.
- داروهای آموزش داده‌شده، مسکن‌ها و داروهای آنتی‌بیوتیک (چرک‌خشک‌کن) باید به همان تعداد تجویزشده و سر ساعت به‌صورت منظم مصرف شوند.
- تا روز مراجعه به مطب نیازی به تعویض پانسمان نیست. فقط مراقبت از پانسمان برای جلوگیری از رسیدن آب و رطوبت به زخم جراحی کافی است.
- گچ، آتل یا وسایل کمکی راه رفتن مانند واکر یا عصا باید تا زمانی که پزشک دستور قطع آن‌ها را نداده است استفاده شوند.
- استحمام در صورتی که آب یا رطوبت به پانسمان و زخم نرسد، ایرادی ندارد. برای این کار می‌توانید در روزهای اول از پوشش‌های پلاستیکی و پس از ویزیت هفته اول از پانسمان‌های ضدآب استفاده کنید.
- مصرف غذاهای پرپروتئین (مانند آبگوشت، عصاره گوشت و سوپ) و مرکبات حاوی ویتامین C به تسریع بهبودی کمک می‌کند. مصرف غذاهایی مانند کله‌پاچه به دلیل چربی بالا و پروتئین نسبی کمتر به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.
- در صورت ابتلا به دیابت، کنترل دقیق قند خون زیر نظر پزشک متخصص مربوطه در نتیجه نهایی جراحی شما مؤثر است و اکیداً توصیه می‌شود.
- داروهای مربوط به فشار خون یا بیماری‌های قلبی باید با نظر پزشک متخصص خودتان حتماً ادامه پیدا کنند.
- یک هفته پس از ترخیص و در زمان اعلام‌شده، برای اولین ویزیت پس از عمل حتماً به مطب دکتر برزنونی مراجعه کنید.
چرا این مراقبت‌ها اهمیت دارند؟
پیشگیری از لخته شدن خون
پس از جراحی‌های اندام تحتانی، به‌ویژه تعویض مفصل زانو و لگن، کاهش تحرک می‌تواند خطر لخته شدن خون در وریدهای پا را افزایش دهد. به همین دلیل مصرف منظم آمپول یا داروی ضد لخته طبق دستور پزشک و حرکت دادن مچ پا و راه رفتن طبق برنامه تیم درمان اهمیت زیادی دارد.
پیشگیری از عفونت زخم
خشک و تمیز نگه داشتن پانسمان، دست نزدن به زخم و مصرف کامل آنتی‌بیوتیک‌های تجویزشده از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از عفونت محل جراحی هستند. کنترل قند خون در بیماران دیابتی نیز در بهبود زخم نقش مهمی دارد.
پیشگیری از زمین خوردن
در هفته‌های اول پس از جراحی، تعادل و قدرت عضلات هنوز کامل نیست. برداشتن فرش‌های لغزنده، روشن نگه داشتن مسیر رفت‌وآمد شبانه، استفاده از کفش مناسب و همراهی یک نفر هنگام راه رفتن در روزهای اول، خطر افتادن را کاهش می‌دهد.
تغذیه و بهبود زخم
بدن برای ترمیم بافت‌ها به پروتئین، ویتامین‌ها و مایعات کافی نیاز دارد. تغذیه متعادل با منابع پروتئین کم‌چرب، میوه و سبزیجات و نوشیدن آب کافی به بهبودی کمک می‌کند و از یبوست ناشی از داروهای مسکن نیز پیشگیری می‌کند.
چه زمانی باید فوراً با پزشک تماس گرفت؟
در صورت بروز هر یک از علائم زیر، بدون معطلی با مطب تماس بگیرید یا به اورژانس مراجعه کنید:
- تب یا لرز
- قرمزی، گرمی، تورم شدید یا ترشح از محل زخم
- درد، تورم یا سفتی ناگهانی ساق پا
- تنگی نفس یا درد قفسه سینه
- دردی که با داروهای تجویزشده کنترل نمی‌شود
- بی‌حسی، سردی یا تغییر رنگ انگشتان دست یا پا، به‌ویژه زیر گچ یا آتل
- زمین خوردن یا احساس جابه‌جا شدن مفصل
در پایان، در صورت وجود هرگونه سؤال یا نگرانی درباره وضعیت بیمار خود با شماره‌های مطب تماس بگیرید. همکاران ما پاسخگوی سؤالات شما خواهند بود و در اسرع وقت آن را پیگیری خواهند کرد. اطلاعات تماس در صفحه تماس و رزرو نوبت در دسترس است.
سوالات متداول
بعد از عمل ارتوپدی تا چند روز باید یخ گذاشت؟
طبق دستورات این راهنما، کمپرس غیرمستقیم یخ تا حدود ۹۶ ساعت (چهار روز) پس از جراحی، به‌صورت مداوم یا متناوب، به کاهش درد و تورم کمک می‌کند. یخ نباید مستقیم روی پوست قرار بگیرد.
بعد از جراحی ارتوپدی کی می‌توان حمام کرد؟
استحمام در صورتی که آب به پانسمان و زخم نرسد مانعی ندارد. در روزهای اول از پوشش پلاستیکی و پس از ویزیت هفته اول، طبق نظر پزشک، از پانسمان ضدآب استفاده کنید.
بعد از تعویض مفصل چه غذاهایی بخوریم؟
غذاهای پرپروتئین مانند آبگوشت، عصاره گوشت و سوپ و مرکبات حاوی ویتامین C توصیه می‌شوند. غذاهای پرچرب مانند کله‌پاچه توصیه نمی‌شوند.
تا چه مدت باید از واکر یا عصا استفاده کرد؟
معمولاً حدود ۶ هفته پس از جراحی، اما زمان دقیق کنار گذاشتن واکر یا عصا را پزشک بر اساس نوع جراحی و روند بهبود هر بیمار تعیین می‌کند.
آیا بی‌خوابی و کم‌اشتهایی بعد از تعویض مفصل طبیعی است؟
بله، اختلال خواب و اشتها در روزها و هفته‌های اول پس از تعویض مفصل زانو و لگن شایع است و معمولاً به مرور زمان برطرف می‌شود.
دکتر امیر برزنونی، فوق تخصص جراحی لگن و مفصل ران، و تیم مطب ایشان در تمام مراحل پس از جراحی همراه شما هستند. برای هماهنگی ویزیت پس از عمل یا طرح سؤالات خود، از طریق صفحه تماس و رزرو نوبت با مطب در ارتباط باشید.
